International law blog

Cases and News

گرجستان : دو دعوا نزد دو مرجع

12 آگوست : دیوان بین المللی دادگستری از ثبت دعوایی توسط گرجستان علیه روسیه خبر داد ؛ ادعای گرجستان تخلف روسیه بتوسط ارگان های دولتی آن کشور و دیگر اشخاص و موجودیت های تحت کنترل آن کشور (منتسب کردن اعمال شورشیان آبخازیا به دولت روسیه) ، از مقررات کنوانسیون بین المللی امحاء تمام اشکال تبعیض نژادی 1965 (CERD) درون و اطراف قلمرو گرجستان است.

دو نکته در این ادعا جالب توجه هستند : نخست اشاره ی گرجستان به حمایت روسیه از بازیگران غیر دولتی (شورشیان وجدایی طلبان) در آبخازیا و اوستیا و دیگر محدوده ی زمانی این دخالت ها که از 1990 تا آگوست 2008 تخمین زده شده.

درخواست دولت گرجستان از دیوان ، الزام روسیه به عمل به تعهدات آن کشور در راستای ترتیبات کنوانسیون فوق الذکر (مواد 2،3،4،5و6) بوده و صلاحیت دیوان را با استناد به ماده ی 22 کنوانسیون مثبت می داند و نیز به ماده ی 9 کنوانسیون منع ژنوسید به عنوان پشتوانه ی دادخواستش تکیه کرده است.

دادخواست گرجستان را اینجا ببینید.

14 آگوست : گرجستان درخواست خود از دیوان برای اتخاذ تدابیر موقت در ارتباط با دعوای ثبت شده را خواستار شد .

15 آگوست : دیوان امروز (15 آگوست) اعلام نمود که ادعای گرجستان را ، بر اساس برنامه ی منتشر شده از تاریخ 8 تا 10 سپتامبر در کاخ صلح لاهه استماع خواهد کرد ؛ در این راستا قاضی روزالین هیگینز (ریاست دیوان) حسب اختیارات ناشی از پاراگراف 4 ماده ی 74 قواعد دادرسی دیوان ، ابلاغیه ای را به دو طرف ارسال داشت.

11 آگوست : ثبت دعوایی از سوی دولت گرجستان علیه روسیه مستند به ماده ی 2 (حق حیات) و ماده ی 3 (ممنوعیت رفتار غیر انسانی و خفت بار) کنوانسیون اروپایی حقوق بشر.

12 آگوست: دیوان اروپایی حقوق بشر قراری را برای اعمال ترتیبات موقت در ارتباط با دعوای مطروحه از سوی گرجستان علیه روسیه بر اساس ماده ی 39 از قواعد رسیدگی دیوان صادر نمود و از هر دو طرف خواست تا با ترتیبات موارد 2 و 3 کنوانسیون مذکور که هر دو کشور به آن ملحق هستند همکاری کنند. (خبر ارسال شده از سوی دیوان را اینجا ببینید)

اوت 16, 2008 Posted by | مداخله ی نظامی بشردوستانه, آراءِ محاکم بین المللی, حقوق مسئولیت بین المللی, حقوق بشر, حل و فصل اختلافات بین المللی, خبرها و رویدادها | بیان دیدگاه

قهر روسیه و عاقبت استثتنائات منع توسل به زور

مدتی قابل توجه از تاریخ آخرین نوشته روی بلاگ می گذرد. این تاخیر طولانی نتیجه ی : 1) وفور و سرعت اخبار ، 2) تنبلی حقیر و مشغله ی دوستان و 3) نهایتا نوشتن چیزهای دیگر به جای بلاگ بود! به هر حال … در کنار وقایعی چون رای دوباره ی حمدان و موضوع مذاکرات هسته ای ایران و تحریم های جدید اروپا و انطباقشان با تعهدات بین المللی این کشورها و اجرای مجازات اعدام از سوی مقامات ایالت تکزاس در پرونده ی Avena در 5 آگوست که پس از مورد Lagrand یک خطای بین المللی دیگر را در  کارنامه ی ایالات متحده ی امریکا رقم زد ، از این حادثه ی اخیر نمی توانستم بگذرم : حمله ی روسیه به گرجستان.

جورج برنارد شاو نوشت : «قدرت بشر را فاسد نمی کند ، این ابلهان هستند که چون قدرت را در دست گیرند آن را به فساد می کشند». این حقیقتی است که قدرت های بزرگ و کوچک حاکم بر سیاره آن را بارها و بارها به شهروندان خودشان و دیگر سیاره نشینان ثابت کرده اند. پس از ویلسون ، جنگ دوم جهانی و توحش فاشیست ها در کشتار بسیاری از ما سیاره نشینان،  نخستین بهانه برای پوزش خواهی از آرمان های ویلسونی و باز کردن قلاده ی جنگ طلبان از سوی سیاستمداران و باز گذاشتن دست آنان برای توسل به جنگ به حساب می آید ؛ کافی است عمق فاجعه را در حمله به هیروشیما و درسدن آلمان ببینید. به هر حال در این سوی عالم ، غول خطرناک تری در حال بیدار شدن است که به مراتب از قدرت های دیگر در این جهان ترسناک تر به نظر می رسد ، زیرا :

1) روسیه به ما خیلی نزدیک است و از این جهت هزینه های مخاصماتی که او بر می انگیزد برای ما هم قابل توجه خواهد بود ، حتی اگر هرگز به ما حمله نکند ؛ نمونه ی این هزینه ها هرج و مرج در منطقه ، هجوم پناهجویان به کشورهای همسایه ، افزایش ریسک سرمایه گذاری است.

2) غول نظامی روسیه هیبت مردی را دارد قوی هیکل و بلوغ سیاسی کودکی که هنوز رشید نشده ؛ نگاه کنید به مناقشه ای که در ساحت سیاست داخلی تحمل می کند و بسته بودن دولت در این کشور که آن را از قید و بند نظارت نهادهای دموکراتیک می رهاند.

3) غرب وحشی از چندی پیش در منطقه حضور دارد و به این زودی ها هم مایل به رفتن نیست ؛ حال تصور کنید عاقبت کشورهایی که در منطقه برای حفظ صلح و مهیا کردن شرایط برای توسعه می کوشند با سرشاخ شدن دو نیروی فوق الذکر چه خواهد بود؟ کوته بینانه است که تصور کنیم در صورت نزدیکی وقوع چنین رخدادی سیاست خارجی این کشورها قابلیت بازی چندانی برای آشتی دادن نیروهای متخاصم داشته باشد.

4) روسیه ، لااقل تا آنجا که به حقوق بین الملل مربوط می شود ، دولتی چندان دوست داشتنی نیست . حق وتو دارد و تا کنون حتی یک بار هم نزد دیوان بین المللی دادگشتری حاضر نشده است ( شاید هم شده و حقیر خبر ندارد – اصلاح بفرمائید لطفا) که نویسنده آن را به حساب بی اعتنایی آن کشور به ترتیبات بین المللی حل و فصل اختلافات و از آن بدتر اساسا نفس وجود سازمان های بین المللی می گذارد. این مورد اخیر لااقل تا قبل از فروپاشی بودن تردید ایرادی وارد بود.

به هر روی مناقشه ی گرجستان موضوع جدیدی نبوده و پیش از این نیز توسط حقوقدانان بین المللی ، ترس احتمال اتکای روسیه به مستندات نه چندان محکم در حقوق بین الملل مانند حق تعیین سرنوشت و یا مداخله ی نظامی بشردوستانه برای توسل به جنگ، ابراز شده بود. این ترس امروز به فعل رسیده است.

آنچه در این میان اهمیت دارد تجاوز خواندن عمل روسیه از سوی دولت گرجستان است که بر جذابیت امر برای حقیر می افزاید. در هر صورت از آنجایی که در حال ، نوشتن در این مورد کمی زود است و باید منتظر استدلالات حقوقی اطراف قضیه هم بود ، به زودی نوشته های دیگری در این باره پست می کنم و از دوستانی که راجع به jus ad bellum مشغول خواندن و نوشتن هستند خواهمشندم تا در این امر یاری برسانند. قابل ذکر است دوستانی که برای نوشتن پایان نامه دورخیر کرده اند می توانند به جای پرداختن به کلیات تکراری ، موضوعاتی از این دست را انتخاب کنند .

شما را دعوت می کنم به خواندن یادداشت Chris Borgen روی opinio juris؛ من تردید ندارم بین حقوقدانان امریکایی ، این مورد یکی از مناسب ترین حقوقدانان برای رجوع است ، زیرا در مورد آسیای میانه و اوراسیا از یک سو از هژمونی و استفاده از زور از سوی دیگر تخصص دارد.

اوت 9, 2008 Posted by | مداخله ی نظامی بشردوستانه, توسل به زور, حقوق مخاصمات مسلحانه, خبرها و رویدادها, روزنوشت | بیان دیدگاه